Archidiecezja Łódzka
Prawda o pobycie Jana Pawła II w Łodzi
13:52 | 12.06.2007 | Wyświetleń: 273
Prawda o pobycie Jana Pawła II w Łodzi

Historycy z Instytutu Pamięci Narodowej oraz duchowni archidiecezji analizowali 12 czerwca przebieg pielgrzymki Jana Pawła II w Łodzi w 1987 roku. "Ta sesja mogłaby mieć podtytuł prawda o wizycie Jana Pawła II w Łodzi" - mówił abp Władysław Ziółek. Sympozjum zorganizowały wspólnie Łódzki Oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Archiwum Archidiecezjalne w Łodzi. Sesja odbyła się w auli Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.

„Spojrzenia naukowców z Instytutu Pamięci Narodowej i przedstawicieli Archidiecezji Łódzkiej wzajemnie się uzupełniają. Uwzględniają szeroki kontekst, jaki towarzyszył wizycie, a szczególnie pracom, które ją poprzedzały” – mówił metropolita łódzki. „Dokumenty znajdujące się po tamtej stronie były dla nas absolutnie niedostępne. Jestem przekonany, że dzisiejsza sesja wniesie wiele do naszej wiedzy o tamtej wizycie, a szczególnie o mechanizmach, na jakich budował swoją egzystencję ówczesny system totalitarny” – podkreślał.
Abp Ziółek podkreślił też, ukazanie prawdy o tamtych wydarzeniach jest szczególnie istotne, bo papież „był bardzo wrażliwy na problem prawdy. Był jej najznamienitszych świadkiem i apostołem”.
Wiceprezydent Łodzi, Włodzimierz Tomaszewski zauważył, że cechą bardzo istotną ówczesnych wydarzeń był kontrast między założeniami, jakie stawiała przed sobą władza, a efektami. „Usiłowano izolować papieża od społeczeństwa. Dobrym przykładem jest tutaj wizyta w Uniontexie. Władza postanowiła otoczyć papieża osobami z tzw. aktywu. I co się okazało? Że ten aktyw przemienia się i zaczyna śpiewać „My chcemy Boga”” – mówił Tomaszewski.
Wiceprezes IPN, Maria Dmochowska, łodzianka, wspomniała o raporcie, przygotowanym dla papieża przez grupę opozycjonistów. „Raport wydrukowała tajna drukarnia Tygodnika Mazowsze. Był rozdawany na Lublinku, na całej trasie wizyty, trafił też jakimś cudem – dzięki ojcu Stefanowi Miecznikowskiemu – do Jana Pawła II. I kiedy stanęli pod megafonem przy zakładach Uniontex i słuchaliśmy, co papież mówi do ludzi pracy, usłyszeliśmy w dwóch miejscach cytaty z naszego raportu” – przypomniała Dmochowska.
Dr Tomasz Toborek z IPN krótko przedstawił działania służb specjalnych wobec Kościoła Katolickiego w Łodzi w latach powojennych. „Analizując sytuację, w jakiej znalazł się Kościół trzeba zwrócić uwagę na dwa istotne elementy: ogromne osłabienie w wyniku represji ze strony okupanta i jeszcze większy autorytet” – mówił Toborek.
Ks. dr hab. Piotr Zwoliński opisał wybrane działania SB wobec programu duszpasterskiego przedostatniego ordynariusza diecezji łódzkiej, bp Józefa Rozwadowskiego. Opisał m.in. działania mające na celu skłócenie świeckich i duchownych i inwigilację środowiska akademickiego i powstających właśnie duszpasterstw.
Z kolei dr Janusz Wróbel z IPN zwrócił uwagę na nastroje społeczeństwa łódzkiego po wyborze Karola Wojtyły na papieża. Ówczesne lokalne media nie oddawały teg, co działo się wśród mieszkańców regionu. Natomiast bardzo trafnie wpływ tego zdarzenia na przyszłość Polski oceniali aktywiści partyjni. „Z informacji łódzkiego sekretarza PZPR wynika, że wybór papieża-Polaka był dla społeczeństwa łódzkiego kompletnym zaskoczeniem. Nikt się tego nie spodziewał. Ta zaskakująca wieść była jednak szeroko komentowana. W ocenie działaczy partyjnych część rozmówców przejawiała radość z faktu wyboru. Wiele osób uważało, że przyniesie splendor dla Polski i umocnienie pozycji Polski na świecie” – mówił Wróbel. Spodziewano się również, że „łatwiej będzie zaciągać nowe pożyczki”.
Po przerwie ks. dr Mieczysław Różański wyjaśnił istotę kongresów ecuharystycznych oraz przebieg II Kongresu Eucharystycznego w Polsce w 1987 roku. „Już witając rodaków na początku pielgrzymki, papież nawiązał do kongresu eucharystycznego” – przypomniał ks. Różański.
Bp Adam Lepa, autor książki o wizycie Jana Pawła II w Łodzi, opowiedział o postępowaniu władz wobec przygotowań do pielgrzymki. papieskiej. Przyznał, że podczas organizacji spotkania strona kościelna napotkała na wiele życzliwości ze strony dostawców, „co było szczególnie cenne w czasie narastającego kryzysu gospodarczego”. Jednak znacznie więcej było utrudnień. Na tyle dużo, że na kilka tygodni przed wizytą, komitet organizacyjny wystosował specjalne oświadczenie, w którym pojawiły się poważne zarzuty wobec władz państwowych: niezrozumienie istoty spotkania, eskalacja żądań wobec Kościoła, stawianie wymogów sprzecznych z ustaleniami na szczeblu centralnym i praktyką z innych miasta. Dopiero wizyta ogólnopolskiej komisji przerwała tę atmosferę. „Choć nadal zdarzały się zachowania nie fair – nawet w trakcie samej pielgrzymki” – podkreślał prelegent. Bp Lepa przypomniał choćby dezinformację, z jaką spotykali się pielgrzymi zamierzający dotrzeć na lotnisko. „Proponowano, żeby ludzie zostali na ulicy Pabianickiej, bo na płycie lotniska nie ma już miejsca” – wspominał. „Jacyś ludzie kręcili się na krańcówkach i namawiali innych, żeby nie jechali na lotnisko” – dodawał. Według szacunków kościelnych z powodu dezinformacji na miejsce celebry nie dotarło około 200 tysięcy osób.
Inny problem związany był ze spotkaniem papieża do katedry. „Najpierw próbowano wpuszczać do świątyni tylko na podstawie zaproszeń, później wprowadczone zostały karty wstępu, ale ze stemplem Biura Ochrony Rządu. Dlatego nigdy nie mogliśmy ostatecznie się dowiedzieć, ile osób mogło wtedy wejść do katedry” – mówił bp Lepa.
Leszek Próchniak z IPN opisał przygotowania władz do wizyty papieża w Łodzi. O tym, jaka panowała wtedy atmosfera może świadczyć temat jednego ze zorganizowanych przez MSW szkoleń: „System kompleksowych działań Kościoła w Polsce w celu klerykalizacji społeczeństwa oraz działania mające na celu neutralizację”. Przed samą pielgrzymką nasiliły się akcje przeciwko niezależnym drukarniom i punktom kolportażu prasy podziemnej. „Dużą wagę przywiązywały władze do wizyty papieża w Gdańsku. W całym kraju nie dopuszczono do wyjazdu na to spotkanie około 2 tysięcy osób – działaczy opozycyjnych” – mówił Próchniak. W samej Łodzi 11 czerwca władze zatrzymały na 48 godzin 11 działaczy opozycjnych. Nie mogli oni zatem wziąć udziału w wizycie papieża.
Podczas sesji Milena Przybysz z IPN opowiedziała o przebiegu wizyty Jana Pawła II, ks. dr Marek Marczak – o nauczaniu papieża w Łodzi, a bp Ireneusz Pękalski – o inicjatywach duszpasterskich związanych z wizytą.